افرادی که در زمینه مدیریت و کسب و کار به مطالعات آکادمیک مشغولند به خوبی می دانند MBA چیست؟ غیر از این افراد، اکثر افراد جامعه هم در سال های اخیر حداقل نام MBA را شنیده اند. اما احتمالا به درستی نمی دانند که MBA چیست؟ MBA مخفف عبارت Master of Business Administration است که در حقیقت به طور مختصر آن را درجه کارشناسی ارشد یا فوق لیسانس در زمینه مدیریت کسب و کار می دانند. رشته مدیریت راهبردی کسب و کار حاوی دانش و مهارت‌ های جدید و کاربردی مدیریت برای حل مسائل و چالش ‌های مدیریتی است که می ‌تواند دید گسترده ‌تری به مدیریت ارائه دهد و آن را برای حل مسائل و مشکلات کاربردی تر کند.

برای اولین بار دوره های ام بی ای در اواخر قرن نوزدهم میلادی در دانشگاههای کشور آمریکا طراحی و راه اندازی شد. به طور دقیق تر اولین مقطع کارشناسی ارشد کسب و کار در ایالات متحده، در مدرسه کسب و کار تاک Tuck School of Business، قسمتی از کالج دارتموث Dartmouth College، در سال 1900 میلادی دایر شد. این اقدام در پی صنعتی تر شدن کشور آمریکا صورت گرفت. دوره‌ های مدیریت ارشد کسب و کار MBA به گونه ‌ای برنامه ‌ریزی می‌ شوند که دانشجویان را با جنبه‌ های مختلف مدیریت یک کسب و کار همچون حسابداری، بازاریابی، منابع انسانی، مدیریت عملیات، مدیریت تبلیغات و برنامه ‌ریزی استراتژیک آشنا سازند.

تفاوت MBA با کارشناسی ارشد مدیریت

افرادی که به تحصیل فوق لیسانس مدیریت می پردازند، دانشجویانی هستند که کارشناسی مدیریت دارند و می خواهند درجات علمی را طی کرده و پس از فوق لیسانس، دکتری هم بگیرند و بتوانند در زمینه های پژوهشی و آکادمیک کار کنند. اما افرادی که MBA می خوانند جوانان کارآفرینان یا صاحبان کسب و کارها هستند که برای بالا بردن مهارت های کاربردی در زمینه مدیریت کسب و کار به تحصیل این رشته و این دوره روی می آورند.

در ایران برخی مراکز و موسسات و آموزشگاه‌ های بازرگانی و حتی دانشگاهها گواهینامه هایی را تحت این عنوان و به نام دوره های کوتاه مدت مدیریت ارشد کسب و کار (MBA) در دوره های آموزشی تمام وقت، پاره وقت یا از راه دور ارائه می کنند.

تحصیل MBA برای چه کسانی مناسب است؟

همانطور که عنوان شد آموزش های کاربردی این دوره ها برای مدیران کسب و کارها بسیار مفید و قابل استفاده است. زیرا این دوره برعکس فوق لیسانس مدیریت اصلا دوره ای تئوریک نیست و کاملا به صورت کاربردی تدریس می گردد.

بسیاری از دانشجویان رشته مدیریت کسب و کار MBA یک زمینه تخصصی را برای مطالعه و تحصیل انتخاب می‌ کنند و حدود یک سوم از واحدهای تحصیلی خود را در این زمینه می آموزند. به عنوان مثال دانشجویانی که گرایش بازاریابی را انتخاب می ‌کنند، دوره‌ های ویژه‌ ای را که بر روی بازاریابی دیجیتال یا بازاریابی بین‌ المللی تمرکز دارد، بر می ‌گزینند.

اهداف رشته MBA

این رشته که فارغ التحصیلان کارشناسی اکثر رشته ها می توانند آنرا برای تحصیل انتخاب کنند، برای اهداف متعددی طراحی شده است که دانشجویان پس از تحصیل آن رشته می بایست از مهارت های زیر برخوردار گردند:

توانایی راهبری کارآمد یک کسب و کار یا سازمان یا یکی از زیر مجموعه ‌های آن، توانایی ایجاد تحول در یک بخش تخصصی سازمان، طراحی و هدایت تحول در کل سازمان پس از کسب تجارب عملی در مدیریت، توانایی کار آفرینی با ایجاد فعالیت ‌های جدید در درون سازمان یا ایجاد سازمان‌ های جدید، و قابلیت یا توانایی ارائه خدمات مشاوره‌ ای و مطالعاتی در زمینه‌ های مدیریتی به مدیران دیگر سازمان‌ ها.

گرایش های رشته MBA

در دنیا در مراکز آکادمیک حدود 30 گرایش برای رشته ام بی ای یا مدیریت کسب و کار تعریف شده است. اما 4 گرایش اصلی برای این رشته در کلیه دانشگاه های دنیا و کشور خودمان وجود دارد  که به دانشجویان ارائه می گردد. این گرایش ها عبارتند از:

مدیریت منابع انسانی (Human Resources)

–  مدیریت مالی و مدیریت موسسات مالی (Finance)

بازاریابی و مدیریت فروش (Marketing)

مدیریت تولید و سیستم‌های تولید و پروژه (Operation)

آیا دوره MBA برای شما مناسب است؟

MBA برای شما مناسب است اگر بدانید شغل و حرفه‌تان را برای چه می‌خواهید و بتوانید مشخص نمایید که این دوره چگونه قرار است به شما در دستیابی به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت کمک نماید. در حقیقت، رشته‌ی تحصیلی MBA برای دانشجویی که مسیر شغلی مشخص قرار داشته و اهداف معینی دارد، بسیار کارآمدتر و موثرتر است .

اگر قصد تحصیل در رشته‌ی MBA را دارید بهتر است ابتدا سوالات زیر را از خود بپرسید و برای آن‌ها پاسخی مناسب بیابید:

  • چرا فکر می‌کنم که تحصیل در دوره‌‌های MBA در قیاس با سایر رشته‌های تحصیلی دیگر برای من مناسب‌تر است؟
  • چه شغل‌ها و حرفه‌هایی پس از تحصیل در دوره‌ی MBA با توانایی‌ها٬ منافع و ارزش‌های کاری من سازگار است؟
  • کدام یک از انواع محیط‌های کاری برای من مناسب‌تر است؟

MBA راهی مناسب برای کسب درآمد بالا

در میان مزایای برخورداری از مدرک MBA، امنیت شغلی و حقوق بالا از جمله مهم‌ترین‌ها هستند. متوسط درآمد برای یک فارغ‌التحصیل MBA بسیار بالاتر از یک کارمند یا مدیر معمولی است. شما از نظر میزان حقوق می‌توانید تا دو برابر آنچه که به واسطه‌ی بسیاری از مدارج تحصیلی دیگر درآمد داشته باشید، به دست آورید.

به عنوان مثال، میانگین حقوق فارغ‌التحصیلان MBA بر اساس واحد پولی یورو حدود ۸۴۰۰۰ یورو در سال است. این عدد برای کشورهای اروپایی به ۱۰۰۰۰۰ یورو نیز می‌رسد.

همچنین متوسط هزینه‌ پرداختی یک دانشجو برای دوره‌ی دوساله‌ی MBA در دانشگا‌ه‌های برتر آمریکا چیزی در حدود ۱۰۰۰۰ یورو و در کشورهای اروپایی رقمی بین ۱۰۰۰۰ تا ۳۵۰۰۰ یورو در سال است.

مشاغل مرتبط با مدرک MBA 

اگر می‌خواهید بدانید که با اخذ مدرک MBA چه مشاغلی در دسترس شما قرار می‌گیرند، لیستی از مشاغل محبوب مرتبط با MBA را در اختیار شما قرار می‌دهیم:

  • مدیر عامل کسب و کارها (Business Operations Manager)
  • تحلیلگر مدیریت (Management Analyst)
  • تحلیلگر پژوهشی بازار (Market Research Analyst)
  • مدیر اجرایی (Executive)
  • مدیر منابع انسانی (HR Manager)
  • مدیر ارشد فناوری (Chief Technology Officer)
  • مدیر سیستم‌های کامپیوتری و اطلاعاتی (Computer and Information Systems Manager)
  • مدیر مالی (Financial Manager)
  • مدیر خدمات بهداشتی (Health Services Manager)
  • مشاور عالی مدیریت (High-End Management Consultant)
  • مدیر فناوری اطلاعات (Information Technology (IT) Director)
  • بانکدار سرمایه‌گذاری (Investment Banker)
  • مدیر صندوق سرمایه‌گذاری (Investment Fund Manager)
  • مدیر بازاریابی (Marketing Manager)
  • مدیر فروش (Sales Manager)

در ادامه با استناد به گزارش بلومبرگ٬ به برخی از شرکت‌های معتبر و بزرگ که بیشترین تعداد استخدامی فارغ‌التحصیلان MBA را دارند اشاره می‌کنیم؛ شرکت‌هایی که همگی در سطح جهان و در کشورهای مختلفی مشغول به فعالیت هستند:

  • Deloitte (بزرگترین شرکت خدمات حرفه‌ای در سطح جهان با مرکزیت کشور آمریکا)
  • Ernst & Young (شرکت خدمات حرفه‌ای واقع در کشور بریتانیا)
  • Mc Kinsey (شرکت مشاوره مدیریتی واقع در کشور آمریکا)
  • Boston Consulting Group (گروه مشاوره مدیریتی بوستون واقع در کشور آمریکا)
  • Apple (شرکت چند ملیتی واقع در کشور آمریکا)
  • IBM (شرکت ماشین آلات بین‌المللی کسب و کار با مرکزیت آمریکا)
  • Procter and Gamble (شرکت چند ملیتی و آمریکایی کالاهای مصرفی)

مدرسه آیا دوره مدیریت کسب و کار mba برگذار می نماید