سال های سال دانشمندان فکر می کردند که IQ عامل موفقیت افراد است در حالی که عامل موفقیت افراد تنها به IQ افراد بستگی ندارد بلکه نقش EQ ( هوش هیجانی ) هم در موفقیت افراد بی بدیل است

متاسفانه در سال های اخیر اقدام به خودکشی نابغه ها بیش از پیش شده است برای مثال در سال 1394 دانشجوی نخبه دانشگاه صنعتی شریف دست به خودکشی زد چند وقت بعد رتبه 73 کنکور تجربی این کار را انجام داد. به دلیل شما دلیل این موضوع چه چیزی می تواند باشد؟

تقریباً همه افراد واژه ‌IQ‌ یا ضریب هوشی را شنیده‌اند و کم و بیش با مفهوم آن آشنا هستند.
اما آنچه کمی ناشناخته باقی مانده و هنوز گروه زیادی با آن غریبه هستند، ‌EQ‌ یا همان هوش هیجانی است؛ همان چیزی که براساس نظر دانشمندان می‌تواند عاملی برای موفقیت افراد باشد و می‌تواند برای کنترل استرس و اضطراب به فرد کمک کند همچنین موجب می‌شود افراد در جامعه موفق‌تر عمل کنند.
سال‌های سال دانشمندان تصور می‌کردند IQ تنها عاملی است که می‌تواند موفقیت افراد را تعیین و آن را تضمین کند، در حالی که امروزه نظر آنها تغییر کرده و می‌گویند EQ هم عاملی بسیار مهم برای موفق‌ بودن یا ‌ نبودن افراد مختلف است.‌

تفاوت میان IQ و EQ (هوش هیجانی)

بهتر است که این دو سرنام را ابتدا تعریف کنیم و سپس به تفاوت های این دو بپردازیم. آی کیو یا هوش هیجانی نمره ای است که از آزمون هوش استاندارد به دست می آید. در آزمون های اصلی آی کیو، نمره ها با تقسیم سن ذهنی فرد با سن تقویمی اش و سپس ضرب این دو در صد به دست می آید. بنابراین کودکی با سن ذهنی 15 و سن تقویمی 10 آی کیوی 150 دارد. امروزه امتیازات به دست آمده در اکثر آزمون های آی کیو با مقایسه ی نمره ی آزمون دهنده نسبت به نمرات سایر افراد در همان سن است. از سوی دیگر ای کیو یا هوش هیجانی معیار سطح هوش هیجانی شخص است. این به توانایی شخص برای دریافت، کنترل، ارزیابی ، و بیان احساسات بر می گردد. پژوهشگرانی مانند جان مایر و پیتر سالووی و نیز نویسندگانی مانند دانیل گولمن به برجسته ساختن این اصطلاح و رواج آن کمک کردند تا حدی که بعد از مدتی به موضوعی داغ در حوزه های مدیریت بازرگانی تا آموزش و پرورش تبدیل شد. از دهه ی نود قرن پیش هوش هیجانی از مفهومی نیمه مبهم که در مجلات تخصصی دانشگاهی مطرح شده بود تا اصطلاحی همه فهم و عام حرکت کرد. امروزه می توانید اسباب بازی هایی را بخرید که ادعا می کنند هوش هیجانی کودکتان را بالا می برند و یا کودکتان را در دوره های آموزشی یادگیری هیجانی یا اجتماعی ثبت نام کنیدSEL که با هدف ارتقا این توانمندی طراحی شده اند. در برخی از کشورها حتی این دوره های آموزشی در مدارس جزء برنامه ی درسی کودکان و نوجوانان شده است.

EQ مهم تر است یا IQ

خب! بالاخره کدام یک مهم تر است؟ در برهه ای از زمان آی کیو تنها رمز موفقیت شناخته می شد. این طور به نظر می رسید که افراد با آی کیوی بالا به خوبی از پس زندگی برآمده و در زندگی خصوصی و کاری موفق اند. پژوهشگران همواره به دنبال یافتن پاسخ این پرسش بودند که آیا این اثر محیط است یا اثر ژن ها ( در واقع اثر  طبیعت در مقابل اثر طبیعی طبیعت) .  برخی از پژوهشگران بعدها نقش هوش در تضمین موفقیت را زیر سوال بردند و ادعا کردند که هوش به تنهایی نمی تواند عامل رساندن فرد به موفقیت باشد؛ در حالی که انسان دارای توانایی ها و دانش بسیاری است که هوش در مقابل آن بسیار کوچک است. با این وجود آی کیو هنوز هم به عنوان یکی از عوامل موفقیت شناخته می شود خصوصاً زمانی که صحبت از کسب مدارک دانشگاهی باشد. انسان هایی با هوش بالا معمولاً در مدرسه خوب عمل می کنند، پول بیشتری درمی آورند و به طور کلی سالم تر هستند. اما امروزه پژوهشگران بازهم تأکید می کنند که هوش تنها تعیین کننده  وتضمین کننده ی موفقیت در زندگی نیست!  بلکه هوش هم بخشی از دامنه ی وسیع و پیچیده ای از اثرات است که شامل هوش هیجانی هم می شود.
مفهوم هوش هیجانی اثر بسیاری بر برخی از حوزه ها داشته که مدیریت بازرگانی را نیز در بر می گیرد. به طوری که بسیاری از شرکت های بزرگ تجاری به کارگاه های آموزشی افزایش هوش هیجانی  و استفاده از آزمون های ای کیو به عنوان قسمتی از جریان استخدام خود روی آورده اند. پژوهشگران دریافته اند که افرادی با پتانسیل بالای رهبری گروه، از لحاظ هوش هیجانی در سطح بالایی قراردارند؛ بنابراین پیشنهاد می کنند که ای کیوی بالا به عنوان ویژگی مهم برای رهبران تجاری و مدیران در نظر گرفته شود.  مطابق یافته های یک پژوهش فراتحلیل که پس از یک دوره ی آموزشی اجتماعی- هیجانی انجام شد، نشان داد که هوش هیجانی بسیار مهم است. نتایج این پژوهش نشان داد که تقریباً 50 درصد کودکانی که در برنامه  SEL ثبت نام کرده بودند نمرات بهتری به دست آورده بودند. این برنامه ها در کاهش مشکلات تحصیلی کودکان بسیار مؤثر بوده است.

IQ موفقیت در زندگی را پیش بینی می کند و EQ موفقیت در تحصیل را

هوش شناختی در بهترین حالت می تواند به ما بگوید نمره های مدرسه و دانشگاهمان چقدر بالا و پایین می شود اما به ما نمی گوید آیا بعد از تحصیل در زندگی شغلی و خانوادگی آدم موفقی هستیم یا نه. اما هوش هیجانی است که آدم های موفق را از آدم های ناموفق جدا می کند. به این قضیه جور دیگری هم می شود نگاه کرد. هوش شناختی کف موفقیت یک آدم را تخمین می زند اما سقف موفقیت او با هوش هیجانی است

مفهوم هوش هیجانی نشان می‌دهد که چرا دو نفر باآی کیو یکسان، ممکن است به درجات بسیار متفاوتی از موفقیت در زندگی دست یابند.

هوش هیجانی یک عنصر بنیادین از رفتار انسان است که جدا و متفاوت از هوش شناختی (عقل) عمل می‌کند. EQ

بین IQ و EQ هیچ رابطه شناخته شده‌ای وجود ندارد. شما اصلا نمی‌توانید از روی هوش شناختی یا IQ یک نفر هوش هیجانی او را حدس بزنید. این یک خبر خوب است زیرا هوش شناختی یا IQ انعطاف پذیر نیست. IQ از همان لحظه تولد ثابت است یا دستکم ثبات نسبی دارد. مگر اینکه یک تصادف، مثلا آسیب مغزی آن را تغییر دهد، هیچ کس با یادگیری واقعیت‌های جدید یا فرا گرفتن اطلاعات عمومی بیشتر باهوش نمی‌شود، هوش شناختی یعنی توانایی یادگیری. اما برعکس، هوش هیجانی، مهارتی انعطاف پذیر است که به آسانی آموخته می‌شود، با اینکه بعضی مردم، نسبت به دیگران، به طور طبیعی هوش هیجانی بالاتری دارند، کسی که حتی بدون هوش هیجانی به دنیا آمده است باز هم می‌تواند در خود، EQ بالا به وجود آورد.

هوش هیجانی یعنی توانایی مهار عواطف و تعادل برقرار کردن بین احساسات و منطق، به طوری که ما را به حداکثر خوشبختی برساند. هوش هیجانی همان توانایی شناخت، درک و تنظیم هیجان‌ها و استفاده از آنها در زندگی است.

هیجان‌ها، شامل حالات خوشایند و ناخوشایند احساسات ما هستند مانند:

خشم: تهاجم، اوقات تلخی، پرخاش، خصومت، تند مزاجی

اندوه: غصه، دلتنگی، عبوسی، ناامیدی، دل شکستگی

ترس: اضطراب، بیم، ناآرامی، دلواپسی، وحشت، شوک (ترس ناگهانی)

نفرت: تحقیر، اهانت، خوار شمردن، بیزاری، اکراه

شرم: احساس گناه، حسرت، احساس پشیمانی، افسوس

عشق: پذیرش، رفاقت، اعتماد، مهربانی، پرستش

شادمانی: شادی، لذت، سعادت شوق، تفریح، آسودگی، وجد، خشنودی

شگفتی: جا خوردن، حیرت، بهت، تعجب

پس اگر میخواهید توانایی خود را برای کنترل بهتر احساسات خود بالا ببرید و به درجه ای از خود آگاهی برسید که نیاز به روان شناس نداشته باشید با وارد شدن به لینک زیر و ثبت نام میتوانید این مهارت ها را بدست آورید