دنیل کانمن روانشناس و اقتصاد دان آمریکایی است که به دلیل مطالعات و مقالاتی که در زمینه‌ی سیر روانشناسیِ قضاوت و تصمیم گیری و همچنین به دلیل مقاله هایی که در زمینه‌ی علم اقتصاد رفتاری نوشته است به شهرت جهانی رسیده است. او در سال ۲۰۰۲ به دلیل تاثیری که در اقتصاد رفتاری گذاشت (به همراه ورنون ال. اسمیت) برنده‌ی جایزه‌ی نوبل اقتصاد شد. نوشته های او در این زمینه بطور عمده نظریه‌ی عقلّایی بودنِ روند تصمیم گیری انسان ها را زیر سوال می برد.

در سال ۲۰۱۱ مجله‌ی Foreign Policy او را در لیست بزرگترین متفکران جهانی قرار داد و در همین سال کتابِ او “تفکر، سریع و آهسته” به چاپ رسید که مجموعه‌ای از یافته ها و عقاید او در زمینه‌ی تصمیم گیریِ انسان ها است. این کتاب در لیست کتاب های پرفروش دنیا قرار گرفت.

او در دانشگاه پرنستون استادِ روان شناسی و روابط عمومی است و همچنین یکی از تاسیس کنندگان TGG Group ، یک شرکت مشاورِ کسب و کار و کارهای خیریه است.

مهم ترین مطالعات کانمن در دهه‌ی ۱۹۶۰ آغاز شد. در این زمان او میخواست از یک جنبه‌ی روانشناسی به روند تصمیم گیری های اقتصادیِ انسان ها نگاه کند.

 

دنیل کانمن

 

با استفاده از دانشی که در زمینه‌ی روانشناسی داشت، کانمن توانست روند روانی انسان ها حین تصمیم گیری را نشان دهد. او به همراه “آموس تورسکی” شاخه‌ی جدیدی با نام “نظریه‌ی چشم انداز” به علم اقتصاد اضافه کردند.

نظریه‌ی چشم انداز مدلی از اقتصاد رفتاری است که نشان می دهد زمانی که انسان ها در شرایطی که ریسک وجود دارد بین چند گزینه تصمیم گیری می کنند، به مطلوبیت نسبت به شرایطِ فعلیشان (مثلاً ثروت کنونیشان) نگاه می کنند و نه بعنوان یک میزان مطلق.

این نظریه همچنین بیان میکند که ناراحتیِ انسان ها از مقدار خاصی ضرر کردن بیشتر از خوشحالی آنها از همان مقدار سود کردن است. به عبارتی انسان ها حاضرند برای ضرر نکردن ریسک بیشتری را بپذیرند تا برای سود کردن.

در نهایت مطالعات آنها در سال ۱۹۷۹ تحت عنوان “نظریه چشم انداز: مطالعه‌ای بر تصمیم گیری در شرایط ریسکی” به چاپ رسید.

پیش از این مقاله اقتصاد دان ها گمان میکردند تصمیم گیری انسان ها بر اساس مقدار مطلق سود و مطلوبیتی است که به دست می آورند.

دنیل کانمن همچنین در مطالعاتی نشان داد که بسیاری از انسان ها هنگام تصمیم گیری اصلاً احتمالات را در نظر نمیگیرند و در عوض از روش هایی اصطلاحاً ‘من در آوردی’ برای انتخاب یک گزینه استفاده می کنند.

در سال ۲۰۱۵ مجله‌ی Economist کانمن را بعنوان هفتمین اقتصاد دانِ تاثیرگذارِ جهان معرفی کرد.