چگونه آگاهی بهتری نسبت به خود داشته باشیم؟

خودآگاهی (Self-awareness) یکی از مباحث بسیار مهم در هوش هیجانی است که بیانگر میزان شناخت فرد نسبت به عواطف و احساسات خود می باشد. هرچقدر که آگاهی ما نسبت به خودمان بیشتر باشد، بهتر می توانیم در مواقع حساس و هیجانی، احساسات خود را کنترل نماییم، تصمیمات بهتری بگیریم، دیگران را بهتر درک کنیم و درنهایت زندگی بهتری را برای خود و اطرافیانمان رقم بزنیم. برای دستیابی به خودآگاهی لازم است که عزت نفس، خودآگاهی هیجانی، خودشکوفایی، استقلال عاطفی و خودابرازی را در خود تقویت نماییم. با ما در ادامه مطلب “ چگونه آگاهی بهتری نسبت به خود داشته باشیم؟ ” همراه باشید تا به بررسی هریک عوامل فوق بپردازیم.

  1. عزت نفس

یکی از بحث های مهم در خودآگاهی، عزت نفس می باشد. از دیدگاه فروید اکثر بیماری های روانی بشر ریشه در عدم عزت  نفس دارد . اینکه دیگران ما را چگونه می بینند اعتماد به نفس است اما اینکه انسان خودش را چگونه می بیند مربوط به عزت نفس می باشد. عزت نفس توانایی احترام گذاشتن به خویش و درنهایت دوست داشتن خود می باشد. انسان هایی که عزت نفس بالایی دارند خودشان را فقط با خودشان مقایسه می کنند و نه با دیگران. انسان هایی که از عزت نفس پایینی برخوردارند همواره به دنبال تخریب دیگران هستند بنابراین کسانی را به عنوان دوست می پذیرند که از خودشان پایین تر باشند تا نسبت به آن ها احساس برتری داشته باشند.

دانستن این نکته ضروری است که تا زمانی که ما از لحاظ درونی احساس بهتری نسبت به خود نداشته باشیم نمی توانیم با انجام کارهایی مانند لاغری، جراحی زیبایی و … به رضایت درونی و زندگی بهتر دست یابیم.

  1. خودآگاهی هیجانی

بخش دوم خودآگاهی، خودآگاهی هیجانی می باشد. خودآگاهی هیجانی به توانایی برچسب زدن به احساسات خود و داشتن آگاهی  نسبت به عکس العمل های خویش در شرایط احساسی متفاوت گفته می شود.

در خودآگاهی هیجانی دو قسمت وجود دارد؛ قسمت اول به انرژی بالا و انرژی پایین و قسمت دوم به احساسات مثبت و احساسات منفی اشاره می گردد. اگر این قسمت ها را به ماتریکس تشبیه کنیم، منطقه ای که در آن انرژی بالا و احساس منفی باشد را منطقه زنده ماندن می نامیم. در این منطقه افراد احساس عصبانیت، خشونت، ترس و نگرانی دارند. این افراد دنبال تخریب و آسیب زدن به دیگرانند و همواره احساس بدبختی و بیچارگی دارند.

منطقه دوم که در آن انرژی پایین و احساسات منفی می باشد را منطقه سوختگی می نامیم. افرادی در این منطقه قرار می گیرند که احساس قربانی بودن، ناامیدی و خستگی می کنند. این افراد بازیگران خوبی به حساب می آیند و بیشتر اوقات احساس و چهره واقعی خود را پنهان می کنند.

منطقه سوم مربوط به انرژی پایین و احساسات مثبت می باشد که منطقه ریکاوری یا بازیابی نامیده می شود و یکی از مهم ترین مناطق محسوب می گردد. افراد در این بخش انرژی مثبت دارند اما احساس خستگی می کنند که با ورزش هایی مانند یوگا و مدیتیشن باید انرژی ازدست رفته خود را دوباره به دست آورند.

      3. خودابرازی

خودابرازی به معنای توانایی بیان احساسات و افکار به گونه ای که فرد به دیگران آسیب نرساند، می باشد. در مواقعی که ناراحت می شویم باید احساساسات خود را بیان کنیم. اگر نتوانیم به موقع و به درستی احساس خود را بیان کنیم و از حالت تعادل خارج شویم، به انسان منفعل یا خشن تبدیل می شویم. خودابرازی دقیقا رفتاری بین خشونت و منفعل بودن است. در تربیت ایرانی به ما یاد ندادند که اعتراض نکنیم و نارضایتی خود را نسبت به شرایط اعلام کنیم. قهرکردن نوعی بیماری است که در اثر عدم بیان احساسات به وجود می آید بنابراین باید یاد بگیریم به جای قهرکردن، نارضایتی و ناراحتی خود را اعلام کنیم و بتوانیم فاصله خود را با انسان ها مدیریت کنیم

  1. استقلال عاطفی

استقلال عاطفی به توانایی تصمیم گیری فرد برای خود و پرهیز از نفوذ احساسات دیگران در تصمیم گیری ها گفته می شود. افرادی که استقلال عاطفی متعادلی ندارند انسان های خطرناکی هستند و اغلب اوقات در روابط عاطفی و سایر کارها دنبال تایید دیگرانند. خیانت بیشتر در این افراد دیده می شود زیرا مشکلات را فقط از طرف مقابلشان می بینند.

دو حالت برای این افراد به وجود می آید:

  1.  انسان هایی می شوند که تحت تاثیر دیگران قرار می گیرند و به اصطلاح جوگیر می شوند.
  2.  انسان هایی می شوند که فوق العاده لجباز و یک دنده اند.

استقلال عاطفی متعادل یعنی این که بتوانیم برای خودمان وقت بگذاریم و از تنهایی خود احساس رضایت داشته باشیم. کارهایی مانند تنها قدم زدن، به تنهایی سینما  و یا کافه رفتن کمک بسیار زیادی به حفظ و تقویت این تعادل می کند.

  1. خودشکوفایی

خودشکوفایی به معنای توانایی پرورش خویش یه وسیله یادگیری، رشد و توسعه می باشد. در این بخش به این نکته پی می بریم که تا چه حد استانداردهای زندگی ما از کیفیت خوبی برخوردارند. افرادی که خودشکوفایی متعادلی ندارند آدم های جوگیری هستند و تحت تاثیر شرایط تصمیم های آنی و زودگذر می گیرند. با تغییری جزئی در زندگی خود می توانید نتایج شگفت آوری در زندگی داشته باشید اما به شرط این که کارها و تصمیمات شما تداوم و پیوستگی داشته باشد.

هوش هیجانی به معنی توانایی هر شخص برای مدیریت احساسات، اضطراب و کنترل تنش ها در کنار امیدواری، خوش بینی و داشتن انگیزه در مسیر رسیدن به اهداف است.

برای ارزیابی این پست کلیک کنید!
[Total: 1 Average: 5]