سخنرانی و فن بیان یکی از مهارت های مهم زندگی است که با ارتقا آن می توان در همه زمینه ها از جمله زندگی شخصی و کار خصوصا در مذاکرات و فروش به موفقیت دست یافت.

سخنرانی و فن بیان

برای داشتن مذاکرات موفق در زمینه های مختلف روابط روزمره به ویژه روابط شغلی و جلسات کاری و به ویژه فروش، بحث مهم مهارت های سخنرانی و فن بیان بسیار مورد توجه است. اما آیا مهارت سخنرانی و فن بیان یک مهارت ذاتی است یا اکتسابی؟ جواب هر دوست، بدین ترتیب که این مهارت به طور ذاتی در برخی افراد وجود دارد. اما این طور نیست که دیگران حتما از آن بی بهره بمانند. بلکه با آموزش نکاتی مهم و کاربردی، هر فردی می تواند این مهارت را به طور قابل ملاحظه ای در خود بالا ببرد. در ادامه بیشتر به مهارت سخنرانی و فن بیان و اهمیت آن در مذاکرات روزمره و همچنین نکاتی چند در زمینه تقویت آن اشاراتی خواهیم داشت. با ما همراه باشید.

سخنور کیست؟ (سخنرانی و فن بیان)

در حقیقت اینکه هر کسی که سخن می گوید را سخنور بنامیم یک اشتباه فاحش است. بلکه سخنور یک فرد ماهر در زمینه برقراری ارتباط کلامی و غیر کلامی است که به بیشترین شکل ممکنه روی مخاطبان و مستمعین تاثیر می گذارد. در حقیقت یک سخنور ماهر نفوذ کلام بالایی دارد.

ذاتی یا اکتسابی بودن فن بیان

همان طور که عرض شد فن بیان هم ذاتی است و هم اکتسابی. بخش ذاتی فن بیان مربوط به اندام های گفتاری است. برای اینکه کلمات به خوبی ساخته و ادا شوند باید دارای اندام های گفتاری سالمی شامل: لب ها ، دندان ها، زبان، کام دهان، بینی، سینوس ها، حنجره، زبان کوچک، تارهای صوتی، فک ها و… باشیم. در صورتی که در هر کدام از این اندام ها ناهنجاری باشد ممکن است کلام ما درست ساخته نشده و در ادای آن به مشکل بربخوریم.

اصول سخنرانی و فن بیان 

فردی که در حال سخن گفتن برای دیگران و مستمعین خود است، برای موفقیت بیشتر و نفوذ کلام بالاتر، حتما خود باید مستمع خوبی هم باشد. یعنی داشتن مهارت گوش دادن پایه اصلی داشتن مهارت سخنرانی است. گوش دادن موثر و مفید (و نه شنیدن) اهمیت بسیار زیادی دارد و ما اعتقاد داریم که پرحرفی یک معضل بسیار بزرگ است. بنابراین بسیار مهم است که قبل از هر چیزی شروع به تقویت مهارت گوش دادن خود کنیم.

اصل دوم در سخنرانی همگام بودن ارتباط کلامی و زبان بدن است. این اصل را به نام تمامیت نیز می شناسند و بدین معناست که تمام پیام‌ های کلامی و غیر کلامی فرد در زمان ارتباطات یک مفهوم واحد را ارائه کند. از موارد مهم در زبان بدن پوشش است. لباس شما اهمیت بسیار مهمی در ارتباطات شما دارد. البته نه به این معنی که همه چیز باشد و قطعا موارد مهم‌ تری نیز وجود دارد اما اگر در انتخاب آنها درست تصمیم نگیرید، بدون شک انرژی و زمان زیادی را از دست خواهید داد.

از مهم ترین و تاثیرگذارترین بخش ها در زبان بدن در زمینه مذاکرات موفق و بیان گیرا و تاثیر گذار، مهارت ارتباط چشمی است. باور بر این است که شما در زمان ارتباطات به هرجایی نگاه کنید، پیامتان به همانجا می‌رود و بسیاری از افراد در سخنرانی ‌ها و گفت و گوهای خود به جای نگاه کردن به مخاطبان، در حال نگاه کردن به سقف یا کف زمین هستند. به همین دلیل ارتباطات آنها بسیار ضعیف اجرا خواهد شد.

یکی دیگر از اصول فن بیان و سخنرانی که شاید مهم ترین اصل این زمینه است تسلط کلامی کافی است و بدین معناست که دامنه لغات خوبی داشته و بدانیم در چه زمانی از چه کلامی استفاده کنیم و به طور کلی حرف کم نیاوریم.

اعتماد به نفس دیگر اصل کلیدی در زمینه سخنرانی و فن بیان است. یکی از مشکلات در ارتباطات ، مبحث خجالت و کم حرفی و در سطوح بالاتر ترس از سخنرانی و صحبت در جمع است که می تواند توانایی سخنرانی و حتی مذاکره را از افراد بگیرد.

دیگر اصل مهم در داشتن مهارت سخنرانی بالا و فن بیان موثر، داشتن یک صدای گیرا و واضح و رسا است. این موضوع که به درستی از صدایی که خدا در اختیار ما قرار داده است استفاده کنیم، مهارتی بسیار ضروری است و حتی برخی برای تقویت صدای خود وقت و انرژی و حتی سرمایه زیادی می گذارند. از یاد نبرید که هرگز  نمی ‌توانید برای مدت طولانی به یک صدای زنگی، تو دماغی و یا گوش خراش توجه کنید. از این رو داشتن صدایی که گیرا بوده و هرگز گوش مخاطب را آزار ندهد بسیار مهم است.

هر شخص بالغ برای داشتن نفوذ کلام و موفقیت در مذاکرات، مراودات و زندگی شخصی خود قطعا باید به اصول سخنوری و فن بیان آشنایی کامل داشته باشد.

تقویت فن بیان (سخنرانی و فن بیان)

همان طور که عرض شد فن بیان از مباحث متعددی تشکیل شده است که هر یک بخشی از انتقال و تاثیر گذرای مطلب را باعث می شوند. پیش تر ذکر شد این مهارت می توند کاملا اکتسابی و قابل تقویت باشد. در این قسمت سعی داریم بیان کنیم که چگونه مهارت سخنوری و فن بیان خود را تقویت کنیم؟

اولین مورد داشتن تمرین و تکرار سریع است، که بهترین روش بهبود مهارت گفتار است. بدین منظور باید از سخنان تمرینی خود یک ویدئو تهیه کنید و حرکات بدن و صحبت‌ های خود را بررسی کنید. برای این‌ که قبل از ارائه اصلی خود تمرین کرده باشید، از خودتان فیلم بگیرید و نقاط ضعف و قوت خود را بررسی کنید. به فن بیان و نحوه تلفظ کلمات خود توجه کنید. آیا صدای شما انتقال احساسات را هم به همراه دارد؟ اگرپاسخ خیر است، باید بیشتر بر روی بهبود این موضوع کار کنید. تمرینات خود را به ‌صورت ویدئویی ضبط کنید. سپس آن ویدئو را تماشا کنید.

این باعث می ‌شود که شما به ‌شدت از نحوه اجرای سخنان و حرکات بدن خود آگاه شوید و سپس قادر خواهید بود که با تمام مخاطبان موجود در اتاق به‌ طور یکسان ارتباط چشمی برقرار کنید. سپس ویدئوی ضبط شده را برای بار دوم نگاه کنید. این ‌زمانی است که شما جمع ‌بندی نهایی را انجام می ‌دهید و خواهید دید که دیگران دقیقا چه چیزی را می ‌بینند و شما بهتر می ‌توانید آن را بهبود ببخشید. در حقیقت با این کار متوجه می شوید مخاطب از نوع ادای مطلب شما چه چیزی را دریافت می کند. دقیقا اینگونه شما خود را جای مخاطب می گذارید. این به شما کمک می کند طوری سخنرانی خود را برنامه ریزی کنید که بهترین بازخوردها را بگیرید.

بهبود ژست ها و حرکات بدن از دیگر تمرینات برای بهبود فنون مهم در سخنرانی است. در حقیقت شما باید با حرکات خود و نوع قرار گیری بدن خود بیشتری جذب مخاطب را داشته باشید و تاثیر گذاری کلام خود را به نهایت میزان ممکن بالا ببرید. اگر بدن شما در طول مدت سخنرانی فقط در یک حالت و جایگاه قرار بگیرد، اداره و اجرای سخنرانی به‌ مراتب برای شما سخت ‌تر خواهد شد و تاثیر گذاری شما روی مخاطب هم ناخود آگاه هم خواهد شد. برای بهبود ژست و حالت بدن باید چند کار انجام دهید . ابتدا بهتر است که مطمئن شوید کلمات و حرکات شما مترادف هستند و هر دو یک معنی را به مخاطب می رسانند. به عنوان مثال اگر مطلبی در حال ارائه دارید که شامل اعداد هم می‌ شود، اطمینان حاصل کنید تا کلماتی را که به زبان می ‌آورید با تعداد انگشتانی که شما به مخاطبان نشان می‌ دهید مطابقت داشته باشد. اگر می ‌توانید در اطراف صحنه حرکت هم بکنید و حرکات خود را به ‌صورت عمدی انجام دهید تا تاثیر گذاری بیشتری روی جلب توجه مستمعین داشته باشید.

تقویت صدا در فن بیان (سخنرانی و فن بیان)

بحث دیگر تقویت تن صدا است که می تواند مهارت سخنرانی را بهبود بخشد. در سخنرانی باید تن صدا تغییر کند و پیچ ‌و تاب مناسبی به سخنان و نحوه بیان آن‌ ها داده شود. هیچ‌ کس دوست ندارد که به یک سخنرانی یکنواخت گوش بدهد. می‌ دانید شخصی که بدون حرکت در تمام طول سخنرانی خود در پشت تریبون نشسته است، بسیار کسل‌ کننده است. هرگز مخاطب رغبت نمی کند به این فرد مدت زیادی توجه کند و قطعا به صحبت های وی نیز توجه خاصی نخواهد کرد.

بخش اصلی یک سخنرانی، ادای درست کلمت با تلفظ صحیح است. پس لازم است برای تبدیل شدن به یک سخنور ماهر بتوانیم کلام را به درستی و با تلفظ صحیح ادا کنیم تا مخاطبان به خوبی و درستی بتوانند مفهوم حرف های ما را درک کنند. به عنوام مثال افراد در حالت مضطرب نمی توانند به صورت شمرده حرف بزنند و معمولا تند حرف زده و مفهوم را به درستی بیان نمی کنند. نشان دادن دندان ها در حین سخنرانی بسیار بسیار مناسب است.  اگر برای انجام دادن این کار چندان مطمئن نیستید، این کار را در جلوی آینه انجام دهید و پیش از سخنرانی خوب تمرین کنید. همچنین می‌ توانید یک دوربین را در روبروی خود تنظیم کرده و یک مکالمه ویدئویی را ضبط کنید و بیشتر به نحوه‌ ادای کلمات خود دقت کنید.

ارتباط چشمی در سخنرانی (سخنرانی و فن بیان)

مورد بعدی این است که ارتباط چشمی برای برقراری سخنرانی بهتر و بهبود فن بیان را هم بشدت جدی گرفت. برقراری چنین ارتباطی می ‌تواند به مردم کمک کند تا به شما اعتماد کنند. اگر از ارتباط چشمی می‌ترسید، تمریناتی وجود دارد که می ‌تواند در این زمینه به شما کمک کند.

اولین مورد این است که با اسکن کردن عکس یک صورت و گذاشتن آن بر روی دیوار اتاقتان زمینه ‌ای را برای ایجاد ارتباط چشمی فراهم کنید. اگر شما یک اتاق داشته باشید که 3۵ نفر در آنجا جای‌ گیرند، تنها افرادی که احساس می ‌کنند که با آن‌ها ارتباط چشمی برقرار نمی ‌کنید، افرادی هستند که در کنار شخص مورد نظر شما (شخصی که به او نگاه می ‌کنید) قرار گرفته‌ اند. باید ابتدا به پیشانی فرد مورد نظر خود نگاه کرده و به ‌آرامی به چشمان او نگاه کنید، این عمل یک حساسیت اصولی را به همراه دارد. همچنین اگر شما فردی هستید که در برقراری ارتباط چشمی به عنوان یک مهارت اصلی فن بیان بسیار خبره است، خودتان را در یک ویدئو تماشا کنید و ببینید که لازم است به کدام سمت‌ها بیشتر نگاه کنید. به این موارد توجه کنید و به ‌تدریج ضعف‌ های خود را برطرف کنید.

اهمیت فن بیان در زندگی (سخنرانی و فن بیان)

انسان های موفق معمولا از فن بیان خوب و موثری برخوردار هستند. از مهم ترین پارامترهای پیشرفت شغلی و موقعیت اجتماعی داشتن بیانی نافذ و موثر است. برای درک بهتر موضوع تصور کنید شما مدیر یک شرکت هستید و برای جایگاه شغلی حسابدار فراخوان داده اید و تصمیم دارید از بین چند نفری که رزومه فرستاده اند، یک نفر را انتخاب کرده و استخدام کنید. طبیعتا فاکتورهای متعددی برای گزینش یک نیروی کارآمد در نظر گرفته اید. تصور کنید یکی از این افراد حسابداری است با دانش بسیار بالا و رزومه خوب، شما از او در مورد خودش می پرسید و سوابق کاری اش و او پاسخ همه سوالات شما را با یک کلمه یا عبارت کوتاه جواب می دهد. اما وی ارتباط چشمی با شما ندارد و تمام مدت به کف زمین خیره شده است. شما چه احساسی نسبت به این فرد توانایی هایش پیدا می کنید؟

این در حالی است که یکی دیگر از افرادی که رزومه فرستاده جوانی حسابدار است که دارای زبان بدن عالی است. وی با قدم های محکم وارد اتاق می شود و بعد از دست دادن با شما کاملا روبروی شما می نشیند و با صدای واضح و رسا خود را معرفی می کند و از اینکه او را برای جلسه مصاحبه دعوت کرده اید تشکر می کند. ارتباط چشمی کاملی با شما دارد و با لبخند ملایمی که در صورتش هست اعتماد شما را به خود جلب کرده است. او با اعتماد به نفس کامل در مورد سوابق کاری خود حرف می زند و در جایی که شما صحبت می کنید شنونده خوبی است و فعالانه گوش می دهد. بدین ترتیب وی با وجود داشتن سابقه کاری کمترمی تواند بیشتر از فرد قبلی شما را جذب کرده و به استخدام خود قانع کند.

تاثیر نوشیدن آب در سخنرانی (سخنرانی و فن بیان)

شاید زیاد مهم به نظر نرسد اما نوشیدن آب نیز به سخنرانی کمک می کند. باید در نظر داشت که 70 درصد از بدن ما از آب تشکیل شده است وقتی احساس تشنگی می کنیم، تقریبا حدود دو ساعت است که  بدن دارد با کم آبی کار می کند. وقتی به بدن کم آب می رسانیم، آب را به اندام هایی که در حیات ما نقش دارند مثل قلب، ریه، مغز و دستگاههای گوارش و کلیه ها می فرستد. و تارهای صوتی به عنوان عضوی که کمترین نقش را در زنده ماندن ما دارد، در مرحله آخر از آب بهره مند می شود. پس برای رساتر شدن صدا لازم است قبل از تشنه شدن آب نوشید.

در پایان لازم است یادآوری نماییم که سخنرانی و فن بیان یک فرآیند بسیار حیاتی برای موفقیت در محاورات و مذاکرات در هر زمینه ای است و این مهارت به صورت ذاتی در برخی افراد نهادینه شده و باقی افراد نیز می توانند از طریق تمریناتی آن را بدست آورند. پس نباید نا امید بود و با انجام مداوم تمرینات می توان دراین زمینه به موفقیت رسید.

یکی از مهارت کلیدی در رسیدن به موفقیت در زندگی و کسب و کار سخنوری و فن بیان است.