نمی‌توانیم هنگام حرف زدن از رابطه عاطفی ، صرفاً به جنبه‌های مثبت آن بپردازیم. نیاز انسان به حمایت اجتماعی و نقش رابطه عاطفی در تأمین آن، کاملاً مشخص و پذیرفته ‌شده است. دشواری‌های تنهایی و تأثیر منفی تنهایی بر سلامت را هم می ‌دانیم.

اما بسیاری از ما، خُرد شدن و خسته‌ شدن و فرسودگی ناشی از دعوا و جر و بحث را نیز در رابطه عاطفی خود تجربه کرده ‌ایم؛ خصوصاً وقتی تعدادی موضوع تکراری، به سوژه‌ همه‌ دعواهای ما تبدیل می ‌شود.

گاهی اوقات چنان با فضای دعواها و بحث‌ها خو می‌گیریم و با آن‌ها آشنا می‌شویم که حتی قبل از شروع بحث و دعوا، می ‌توانیم حدس بزنیم که بوی دعوا و بحث و قهر و دلخوری می ‌آید.

در کنار توصیه‌های تجربی که از والدین و پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های خود می ‌شنویم، دانشمندان نیز مطالعات وسیع و متنوعی بر روی دعوا در رابطه عاطفی ، مشاجره میان همسران و به طور کلی، جر و بحث‌های دنباله ‌دار و فرساینده‌ موجود در روابط عمیق و صمیمی، انجام داده‌اند.

بحث و جدل،‌ بخش اجتناب ‌ناپذیر رابطه عاطفی است

نخستین نکته‌ای که باید همواره به ‌خاطر داشته باشیم این است که بحث و جدل در رابطه عاطفی اجتناب‌ ناپذیر است. حتی بحث و اختلافِ ‌نظر و تعارض  البته اگر از حد خود خارج نشود می ‌تواند ویژگی یک رابطه عاطفی سالم باشد.

این اختلاف‌ها و بحث‌ها نشان می‌دهد که  در رابطه، هویت و ترجیحات هیچ‌یک از دو طرف، در خواسته‌ها و انتظارات دیگری حل و محو نشده است.

مشکل از جایی شروع می‌شود که:

  • شیوه‌ی اداره‌ی بحث و گفتگو و مسیر آن، برای ما مطلوب و دوست ‌داشتنی نیست
  • یک موضوع مشخص، بارها و بارها در بحث‌ها و دعواها تکرار می ‌شود؛ در حدی که می ‌دانیم قرار نیست این تنش ‌ها را برای آخرین بار تحمل کنیم و دیر یا زود، دوباره بحث مشابهی بر سر همین موضوع یا موضوعی کاملاً مشابه درخواهد گرفت.

منظور از جر و بحث دقیقاً چیست؟

شاید با خود بگویید جر و بحث را که همه می‌شناسیم و تجربه می‌کنیم؛ چرا باید به تعریف آن فکر کنیم؟

اگر بتوانیم حد و مرز جر و بحث را تا حدودی – هر چقدر هم مبهم – تعریف کنیم، گفتگو درباره‌ آن و پیگیری راهکارهایش ساده ‌تر خواهد شد.

هر گفتگویی که در آن اختلاف دیدگاه‌ها مطرح شود، الزاماً جر و بحث و دعوا نیست.  ممکن است شما درباره‌ی مقصدِ سفر تفریحی با دوست یا همسر خود اختلاف‌نظر داشته باشید و حتی ساعت‌ها درباره‌ی آن حرف بزنید، اما دعوایی در نگیرد.

هم‌چنین ممکن است مسئله‌ی ظاهراً کوچک ‌تری مثل خریدن یا نخریدن یک هدیه یا انتخاب شام امشب، به یک دعوای کاملاً جدی تبدیل شود.

چرا زن و شوهرها با یکدیگر دعوا می کنند؟

دلیل اصلی و عمده اختلافات و جروبحث های زناشویی را باید در اختلافات فرهنگی دانست و این که تعریف ارزش ها از دید هر کدام از زن و شوهرها متفاوت است. بسیار شاهد آن هستیم که سردرگمی بین سنت و مدرنیته، محل اختلاف در زندگی زناشویی است. از دیگر عواملی که می توان به آن اشاره کرد، نداشتن مهارت های ارتباطی و حل مسئله در زن و شوهر است. با دانستن مهارت های زندگی، همسران می توانند یکدیگر را به راحتی درک کنند.

یکی دیگر از علل مشاجره و دعوا بین همسران، تلاش برای تغییر دادن رفتارهای یکدیگر است، وقتی یکی از همسران درصدد تغییر رفتار شریک زندگی اش برمی آید، ناخودآگاه باعث می شود که شریکش از خود مقاومت نشان دهد که این مقاومت و سپر دفاعی در دست گرفتن باعث جرو بحث در زندگی می شود. هنگام دعوا سطح هورمون کورتیزول افزایش می یابد. زمانی که شما در حال مجادله هستید، بخشی از مغزتان که آمیگدال نامیده می شود، فعال می شود و در این هنگام به علت بالا رفتن سطح آمیگدال در بدن، زوجین دچار استرس می شوند.

زمانی که با شریک زندگی خود در حال مجادله هستید ، میزان زیادی از هورمون های نوراپی نفرین و آدرنالین ترشح می شود و این سبب بالارفتن ضربان قلب ، انقباض رگ های خونی و افزایش فشار جریان خون در عضلات و مغز می شود. در زمان دعوا با همسر خود به علت بالارفتن سطح آدرنالین و نوراپی سیستم ایمنی بدن ضعیف شده و تنظیم جریان خود در رگ ها به هم می ریزد و این مسئله سبب بروز عارضه فشارخون در دو طرف می شود. نفس تند باعث سفت شدن قفسه سینه می شود که می تواند دردهای شدیدی را ایجاد کند و در هنگام بروز مشاجره خانوادگی اضطراب در افراد به شدت بالا می رود و همین امر سبب کاهش تعداد گلبول های سفید شده و خون برای تنظیم گلبول های دفاعی بدن جریانش رابیشتر کند و این باعث افزایش فشارخون می شود.

راه های مناسب برای کاهش جر و بحث بین زوجین در رابطه ی عاطفی

منصفانه بجنگید و صلح را در رابطه عاطفی خود حفظ کنید

همه در روابط خود دچاراختلاف می‌شوند. به هرحال، اینکه چقدر بلند جیغ می ‌زنید یا اینکه چند وقت یک بار دعوا می ‌کنید نمی ‌تواند دلیلی برای پیش ‌بینی نتیجه ازدواج شما باشد.
آنچه موجب می ‌شود که یک دعوای زناشویی منصفانه تلقی شود احساس هر دو طرف پس از پایان دعوا است. اگر هر دو مبارزانی حرفه‌ای باشند که فقط عاشق کمی جنگ و جدال هستند و بعد آن را با یک مکالمه آرام تر به پایان می رسانند، احتمالاً ازدواج موفقی خواهند داشت.اما اگر افراد با ناراحتی، خشم و احساس رنجش به دعوا پایان دهند، احتمالاً باید به کمک هم یا به کمک یک مشاور یا روانشناس به ارزیابی ازدواج خود بپردازند.

چطور صلح را حفظ کنیم

کارشناسان ازدواج که برخی در این زمینه تحصیل کرده و برخی دیگر داغ تجربه را بر خویش دارند راهکارهای زیر را برای تخفیف مشکلات ارائه داده‌اند:

با عصبانیت به رختخواب بروید

چندین مشاور و زوج با تجربه می‌گویند که پندهای قدیمی در مورد رفع عصبانیت قبل از خواب را فراموش کرده و اجازه دهید یکی از شما روی مبل بخوابد. مشخص شده که اغلب اوقات، به رختخواب رفتن با عصبانیت بهترین انتخاب است. این عمل به زن و شوهر اجازه می ‌دهد که فکر خود را شفاف ساخته، قدری بخوابند، و قراری برای رسیدگی به دعوا (که در طول روز کم ‌اهمیت ‌تر به نظر خواهد رسید) بگذارند.

استراحت کنید

حتی یک وقفه 30 ثانیه ‌ای می ‌تواند به زوج‌ها کمک کند که دعوا را کنترل کنید. درنگ کنید، از اتاق بیرون بروید و وقتی هر دو کمی آرامتر شدید دوباره با هم حرف بزنید.

تقصیر خود در دعوا را بپذیرید
دو چیز دعوا را پایان می‌دهد: پذیرفتن اشتباهی که موجب عصبانیت همسرتان شده و بیان همدردی با همسرتان. اگرچه این کار دشوار است، اما معمولاً بسیار موفق است. کنار گذاشتن دفاعیات در اوج دعوا به نظر غیرمنطقی می‌رسد اما درواقع بسیار موثر است.

شوخ طبع باشید

«سمیرا» و «وحید» 23 سال پیش ازدواج کردند و سالهای اول اختلافات زیادی داشتند. حال سمیرا می‌گوید، «الان شرایط خیلی خیلی بهتر است. ما زیادی شوخ طبع هستیم.» شوهر او همیشه بحث را به شوخی کشانده و می‌گوید که زنان ماهیتابه را در کیف دستی خود نگه می ‌دارند. بنابراین وقتی کار اشتباهی می ‌کند، همسرش فقط وانمود می ‌کند که با ماهیتابه بر سر او می ‌زند و می ‌گوید، «بنگ!»

ساکت شوید و نوازش کنید

در زمانی خاص ادامه بحث هیچ فایده‌ای ندارد. بنابراین زوج‌ها وقتی حس می ‌کنند هیچ روشی جوابگو نیست، باید فقط یکدیگر را در آغوش بکشند. ارتباط مجدد جسمی بسیار مهم است.

کلمه «امّا» را ممنوع کنید

اغلب زوج ‌ها در هنگام جر و بحث حرف طرف مقابل را می ‌پذیرند اما بعد با افزودن یک «اما» به جمله بعدی خود، نظر خود را تایید کرده و بدین ترتیب راه ‌حل دعوا را زیر پا می ‌گذارند. برای مثال: می‌فهمم چرا بشقاب‌ها را جمع نکرده‌ ای، اما چرا فکر می ‌کنی من خدمتکارت هستم؟

نکات مهم را به یاد داشته باشید

«حمیده»، یکی دیگر از مخاطبان ما می‌ گوید، «من و همسرم خیلی زود متوجه شدیم که در ازدواج دو نفر وجود ندارند. ما در واقع سه نفر بودیم: من، شوهرم و ازدواج. و ما مجبوریم از هر سه نفر به دقت مراقبت کنیم. بنابراین اگر می ‌خواستیم همچنان در مورد این بحث کنیم که مقصر شلوغی خانه چه کسی است، من می ‌توانستم از خودم دفاع کنم و بگویم که من مشغول کار هستم تا درآمدمان بیشتر شود و شوهرم هم می‌ گفت که او مشغول تعمیر بخشی از خانه بوده است.

می ‌توانستیم چنین بحثی را مدتی طولانی ادامه دهیم. اما پس از چند سال، زمانی 15 دقیقه ‌ای را برای بحث‌ها اختصاص دادیم. بدین ترتیب، یکی از ما ناگهان سوال کلیدی را به یاد می ‌آورد: چه چیزی بیشتر از همه به نفع ازدواجمان است؟
همچنین مشاوران می ‌گویند که درک این مطلب که هیچ ازدواجی کامل نیست و اینکه دعوا اغلب بخشی از فراز و نشیب‌های ازدواج است، اهمیت زیادی دارد.حمیده می‌گوید: من متوجه شدم که ما عادی نیستیم. اما به قول معروف، «عادی فقط بخشی از برنامه شستشوی ماشین لباسشویی است.

قهر نکنید

زنان به دلیل آنکه نسبت به مردان جزئی نگر و ریزبین هستند، احتمال آنکه مشکل را زودتر ببینند و شروع کننده بحث باشند، بیشتر است اما اینکه بگوییم همیشه زن ها آغاز کننده دعوا و مشاجرات هستند، تفکر قالبی است که متاسفانه جامعه به این مسئله دامن زده است. ما در فیلم و سریال ها بارها دیده ایم که زنان جر و بحث را راه انداخته اند اما در واقعیت همیشه به این صورت نیست، زیرا در مراجعان ما دیده شده که خیلی از آقایان نیز شروع کننده بحث و مشاجره ها هستند. شیوه عصبانیت زن و مرد در گذشته های بسیار دور متفاوت بوده اما امروزه می بینیم که واکنش های زنان و مردان حین و بعد از دعوا و مجادله چندان تفاوتی ندارد.

البته باید توجه داشت زنان از خشونت روانی بیشتری نسبت به مردان استفاده می کنند. قهر کردن از شیوه هایی است که زنان بعد از جر و بحث به کار می گیرند که در واقع سنگین ترین نوع خشم همین قهر کردن است، زیرا قهر رابطه را به سمت سردی و سنگینی می کشاند.

از آنجایی که هریک از ما در دنیایی زندگی می کنیم که داشتن ارتباط مطلوب می تواند هم برای خود ما و هم برای اطرافیانمان بسیار تاثیرگذار باشد، یافتن راهکارهایی مناسب در این خصوص بسیار تاثیرگذار خواهد بود. حالت مطلوب را در روابط خود با دیگران در نظر مجسم کنید و اجازه ندهید چیزی روی آن تاثیر بگذارد. دوست دارید روابط شما با همکار، همسر، دوست یا فرزندانتان چگونه باشد؟ آیا تمایل دارید احساس کنید دیگران شما را دوست دارند و فرد مهمی هستید؟ آیا ترجیح می دهید روابط شما بیشتر بر پایه احترام متقابل باشد یا دوست داشتن صرف؟ مهارت های فردی چه کمکی به ما می کند؟ پاسخ تمام این سوال ها را در دوره های آموزشی مهارت های فردی 2 مدرسه کسب و کار آیا پیدا خواهید کرد.

طبیعی است که اظهار نظر در چنین حوزه‌هایی مانند علوم دقیقه نیست که همه دقیقاً یک حرف و یک نظر داشته باشند. به همین دلیل شما باید دانش رابطه عاطفی سالم را فراگیرید. اکنون می توانید با مراجعه به این لینک در کلاس های تخصصی مهارت های فردی علاوه بر این موضوع از مطالب دیگری هم استفاده کنید.